Bir güvenlik kamerası alırken çözünürlüğe çok dikkat edilir, fakat sahada görüntünün işe yarayıp yaramayacağını çoğu zaman kamera lensi belirler. Lens, kameranın ne kadar geniş bir alanı göreceğini ve uzaktaki bir kişiyi ne kadar net gösterebileceğini belirleyen parçadır. Bu yazıda 2.8 mm, 3.6 mm ve 6 mm gibi lens değerlerinin ve görüş açısının (FOV) ne demek olduğunu, hangi ortama hangi lensin uygun düştüğünü anlatıyoruz.

Kapak görseli: Kamera kartlarında ve güvenlik kameralarında kullanılan M12 tipi lens örnekleri. Fotoğraf: Phiarc, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Kamera lensi: odak uzaklığı ve görüş açısı ilişkisi

Lensin üzerinde yazan milimetre değeri odak uzaklığıdır. Kural basittir: sayı küçüldükçe görüş açısı genişler, sayı büyüdükçe görüş açısı daralır ve uzaktaki nesneler daha yakın görünür. Tam açı değeri lense olduğu kadar kameranın sensör boyutuna da bağlı olduğundan, üreticilerin belirttiği “yatay görüş açısı” değerine bakmak en doğrusudur.

  • 2.8 mm: Geniş açılı lenstir. Küçük odalar, dar koridorlar, giriş holleri ve kamerayla ilgilenilen alana yakın mesafede geniş bir kapsama gereken yerler için uygundur. Dezavantajı, uzaktaki kişilerin küçük görünmesidir.
  • 3.6 mm: En sık görülen “orta” değerdir. Ev bahçeleri, mağaza salonları ve genel amaçlı kullanımlarda denge sağlar.
  • 6 mm: Daha dar bir alanı, daha uzaktan ve daha büyük gösterir. Uzun bir yaya yolu, kapı önü ya da belirli bir noktanın (kasa, geçiş kapısı) yakın takibi için tercih edilir.
  • 8 mm ve üzeri: Uzaktaki plaka, otopark çıkışı gibi çok belirli ve uzak hedefler için kullanılır; kapsama alanı oldukça dardır.

Geniş açı her zaman daha iyi değildir

“Daha geniş görsün” düşüncesi yaygındır, ancak burada bir takas vardır. Lens genişledikçe aynı çözünürlük daha geniş bir alana yayılır ve her nesnenin ekranda kapladığı piksel sayısı azalır. Sonuçta kapsama alanı iyi olur, fakat bir yüzü ya da plakayı tanıyacak detay kalmaz. Sektörde bu ilişki “tanıma” ve “tanımlama” seviyeleri (DORI: algılama, gözlem, tanıma, tanımlama) üzerinden anlatılır. Hedefiniz sadece “orada biri var” demekse geniş açı yeter; kimliği belirlemek istiyorsanız daha dar lens ve daha yüksek çözünürlük gerekir. Çözünürlük tarafını çözünürlük rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.

Sabit lens mi, varifocal lens mi?

Sabit lensli kameralarda görüş açısı üretimde belirlenir, sonradan değiştirilemez. Varifocal (ayarlanabilir) lensli kameralarda ise, örneğin 2.8–12 mm gibi bir aralık içinde görüş açısını montaj sırasında elle ya da motorla ayarlayabilirsiniz. Bunun avantajları:

  1. Keşif sırasında tahmin edilen açının sahada tutmaması durumunda kamerayı değiştirmek gerekmez.
  2. Aynı model birden fazla noktada kullanılabilir; stok yönetimi kolaylaşır.
  3. Kurulumcu, ekrana bakarak alanı ideal şekilde kadrajlayabilir.

Karşılığında varifocal kameralar genellikle biraz daha pahalıdır ve ayar sonrası netleme gerekebilir. Çok sayıda farklı mesafede kamera kuracaksanız fark edilir bir esneklik sağlar; standart bir ev sisteminde ise sabit 2.8 ya da 3.6 mm çoğunlukla yeterlidir.

Nereye hangi lens? Pratik senaryolar

  • Ev girişi ve bahçe: 2.8 veya 3.6 mm; kapının yanına, kapıdan 3–5 metre uzağa bakacak şekilde. Konumlandırma için ev için kamera seçimi yazımıza bakabilirsiniz.
  • Mağaza içi ve kasa: Genel salon için 2.8 mm; kasa gibi ayrıntı gereken nokta için daha dar bir lens.
  • Depo koridoru: Uzun ve dar koridorda 6 mm veya varifocal lens, koridor boyunca daha net görüntü verir.
  • Otopark çıkışı: Araç ve plaka için özel, dar lensli bir kamera ve uygun montaj yüksekliği gerekir; genel amaçlı kamera bu iş için yetersiz kalabilir.

Satın almadan önce kontrol listesi

Ürün sayfasında sadece “HD çözünürlük” yazıyorsa lens bilgisini mutlaka sorun. Yatay görüş açısı derece olarak verilmiş mi? Lens değiştirilebilir mi, yoksa sabit mi? Gece görüşte IR ışığın lens açısıyla uyumlu olup olmadığına da bakın; geniş bir lensin arkasındaki zayıf bir IR ışık kenarları karanlık bırakabilir. Bu konu için gece görüşlü kamera rehberimiz faydalı olacaktır.

Sonuç olarak: alanı geniş görmek istiyorsanız küçük mm, uzağı yakından görmek istiyorsanız büyük mm seçin. Emin değilseniz varifocal lensli bir model, sahadaki sürprizlere karşı en güvenli seçenektir.

Montaj sırasında lens ve kadraj ipuçları

Doğru lensi seçmek işin yarısıdır; kadrajı doğru kurmak diğer yarısıdır. Kamerayı monte etmeden önce geçici olarak yerine tutup telefondan ya da monitörden görüntüye bakın. Ufuk çizgisinin düz olduğundan, gökyüzünün kadrajın yarısından fazlasını kaplamadığından ve kapı gibi kritik noktanın çerçevenin ortasına yakın durduğundan emin olun. Gökyüzü ya da parlak bir pencere çok yer kaplarsa kamera pozlamayı buna göre ayarlar ve asıl ilgilendiğiniz alan karanlık kalır.

Ayrıca lens yüzeyini temiz tutmak, en ucuz görüntü kalitesi iyileştirmesidir. Toz, örümcek ağı ve su lekesi, gece görüşte IR ışığı yansıtarak bulanıklık yaratır. Düzenli temizlik programı için sistem bakımı rehberimize göz atın. Kamera yerleştirme yüksekliği ve açısı hakkında ayrıntıları da yerleştirme rehberimizde bulabilirsiniz.